Leestip: Afrika Het ABC van het cliché

Dit boek is een leestip van Kim, oprichtster van Reisbrigade, groot Afrika liefhebber en enthousiast lezer. Ze reist graag over de wereld (zowel voor haar werk als met haar gezin) en deel dan haar reistips met onze reizigers! Wie haar kent, weet: Kim leest graag & veel en ze deelt graag haar boekentips. Die tips staan dan ook allemaal op onze website bij de boekentips per land. Dit keer wilde ze meer. Na haar vakantie in Zuid-Afrika en Mozambique deze zomer was Kim zo enthousiast over dit boek, dat ze er direct mee aan de slag wilde gaan.  “Iedereen moet van dit boek weten! we doen een win-actie! en een gesprek met een van de schrijfsters!”

Kim: “Toffe prenten die je aan het lachen maken. Op een laagdrempelige manier proberen te vertellen dat Afrika zoveel meer is dan alleen honger en ellende. Het is lekker leesbaar voor iedereen. Ik vind het absoluut een aanrader voor iedereen die een keer op reis wil naar Afrika, net terug is uit Afrika of wat meer van het continent wil weten”.

Dat klinkt goed, en dus zochten we contact met Barbara Rottiers, die samen met Annick de Rop dit boek heeft gemaakt. Barbara was gelukkig meteen bereid om over het boek, en ook het hele project ervoor, uitgebreid te vertellen.

Hallo, en goedemorgen! Ik ben in het dagelijks leven illustrator, schrijver van kinderboeken, ex-radiomaker en journalist. Ik noem mezelf een avontuurlijke verhalenverteller in woord en beeld, en met dit boek maakte ik weer eens werk voor volwassenen. Annick is een hele goede vriendin van mij, zij is ex-cafébaas, doet sociaal opbouwwerk, en is vooral iemand die kan verbinden. Het verhaal van dit boek begon al in 2009, we hebben er samen tussendoor 15 jaar aan gewerkt.

Illustratie Barbara Rottiers, uit het boek

We hadden allebei dezelfde boosheid bij bepaalde liefdadigheidsacties voor Afrika, het goede doel, waarbij arme kindjes in beeld kwamen die ‘wij’ dan moesten gaan helpen. Daar hadden we allebei een heel ongemakkelijk gevoel bij omdat het zo cliché was, Afrika was altijd alleen maar zielig en erg. Dat klopt niet, het is een veel te eenzijdig beeld. Nadat we de TED Talk hadden gezien van Chimamanda Ngozi Adichie, ‘The danger of a single story’ (over de impact van een eenzijdig beeld, kijk hem eens via deze link!) wisten we wat ons te doen stond. Er waren meer verhalen nodig.

Ja, we vonden het een heldere oproep, daar konden we wel wat mee. We hebben een trailer verbouwd tot mobiele opnamestudio, onze ‘Storysnapper’, waarmee we op pad zijn gegaan in Tanzania, twee zomers lang. Daar hebben we verhalen verzameld van ‘gewone’ Tanzanianen en die verhalen namen we mee terug naar België. In het VRT programma Iedereen Beroemd werd iedereen week een portretje van 1 doorsnee Tanzaniaan uitgezonden. En deze verhalen hadden ook onszelf soms verbaasd, want ook wij hadden onze eigen vooroordelen, de verhalen hielden ons een spiegel voor. Hoe verhelderend was het om deze verschillende mensen, van boer tot kunstenaar en professor, aan het woord te laten. Afijn, er kwam ander werk en ook het leven zelf kwam nog tussendoor, maar het plan om een boek hierover te maken was er al sinds toen.

Voila! Ons levenswerk is het geworden! We hebben hier echt heel hard aan gewerkt, want we wilden het met humor schrijven en het moest bevattelijk zijn. Wij zijn liefhebbers van Afrika, geen kenners, al zit er wel 25 jaar reiservaring in. We hebben niet de waarheid in pacht en het boek is niet perfect, want ook wij weten niet alles. Maar we hebben ons best gedaan om te inspireren, en met mijn illustraties hebben we de toon licht willen houden, ondanks de zware onderwerpen.

Door met mensen in gesprek te gaan, boeken te lezen van Afrikaanse auteurs, films kijken en tentoonstellingen bezoeken vanuit het Afrikaanse perspectief. En hoe meer we daarmee bezig waren, hoe duidelijker het werd dat het hoog tijd was om onze beeldvorming aan te passen. Er is zoveel onwetendheid bij mensen, en zoveel gevoeligheid en stress op het debat. Maar we zijn gewoon met een groep verschillende mensen rond een tafel gaan zitten en gaan praten. Aan welk cliché denk je bij de A? En bij de B? en C? Dat waren vaak zware thema’s maar we hebben er hard aan gewerkt om de toon toegankelijk te houden. Is dat gelukt?

We willen dat iedereen weet dat er ook hele toffe dingen gebeuren in Afrika, het is echt niet alleen ellende. Er wordt kunst gemaakt, er wordt gestudeerd, er wordt geleefd. We willen met ons boek op de websites van reisorganisaties staan, want we willen de blik van reizigers openen. We gaan de boer op met ons boek! We zijn veel boosheid tegengekomen, we hebben veel geïnvesteerd maar we hebben ervan genoten en het mooie is dat we nog steeds vriendinnen zijn!

Illustratie Barbara Rottiers, uit het boek

Het boek Afrika Het ABC van het cliché is te koop bij elke lokale boekhandel, en mocht het (nog) niet op voorraad zijn, dan kun je het bestellen! Dit zijn de gegevens:

Auteurs: Barbara Rottiers, Annick De Rop
Uitgeverij: Pelckmans uitgevers
Omslagontwerp: Louis Louis en Barbara Rottiers
Vormgeving: Louis Louis en Barbara Rottiers
Illustraties: Barbara Rottiers
ISBN 978 94 6234 830 1

Illustratie Barbara Rottiers, uit het boek